RMS (Root Mean Square) là công suất thực mà loa có thể chịu được liên tục trong thời gian dài mà không hỏng.
Đây là giá trị quan trọng nhất khi phối ghép ampli, vì nó phản ánh khả năng “làm việc bền vững” của loa.
Nói một cách dễ hiểu:
RMS là công suất làm việc thật sự.
Ví dụ:
Loa ghi 100W RMS nghĩa là loa có thể hoạt động liên tục ở mức 100W mà không hỏng, không méo tiếng.
Peak là mức công suất loa chịu được trong một khoảnh khắc, thường là vài mili giây, khi có đoạn nhạc cao trào bất ngờ.
Peak không phải công suất mà ampli phải cung cấp liên tục, và cũng không dùng để chọn ampli.
Hình dung đơn giản:
Peak giống như việc bạn có thể nhảy cao hơn bình thường trong 1 giây, nhưng không thể giữ tư thế đó lâu.
Ví dụ:
Loa ghi 100W RMS và 200W Peak nghĩa là khi nhạc lên cao, loa có thể chịu được những cú “đỉnh” tạm thời gấp đôi công suất hoạt động.
Công suất Max thường được hiểu là công suất tối đa loa chịu được trước khi hỏng. Tuy nhiên, mỗi hãng định nghĩa Max theo một cách khác nhau, thậm chí có hãng dùng nó để mục đích quảng cáo.
Max không phản ánh khả năng hoạt động thực sự của loa.
Nó chỉ cho biết loa sẽ “chịu đựng” được bao nhiêu trong điều kiện đo khác nhau.
Ví dụ:
Loa ghi 100W RMS – 200W Peak – 400W Max
Nhưng người dùng chỉ cần quan tâm duy nhất 100W RMS để chọn ampli.
Nhiều người mới chơi thường chỉ nhìn vào con số lớn nhất (Peak hoặc Max) và cho rằng loa càng lớn công suất thì càng hay. Nhưng sự thật là:
Loa công suất lớn chưa chắc dễ kéo
Loa công suất nhỏ chưa chắc yếu
Công suất Peak và Max không nói lên nội lực hoặc chất lượng âm thanh
Điều quyết định khả năng điều khiển loa chính là ampli, chứ không phải Peak hoặc Max.
Quy tắc dễ nhất là:
Ampli nên có công suất RMS ngang bằng hoặc cao hơn công suất RMS của loa từ 20–50%.
Lý do là ampli khỏe sẽ điều khiển loa dễ dàng hơn, giúp tiếng thoáng, bass chắc và không bị méo khi mở lớn. Ampli yếu mới là nguyên nhân hàng đầu gây cháy loa.
Ví dụ thực tế:
Loa 100W RMS
→ ampli phù hợp: 100W – 150W/kênh
Nếu bạn dùng ampli nghe nhạc Acoustic, Class A hoặc AB có nguồn mạnh thì dù công suất Watt thấp hơn một chút, loa vẫn phát huy tốt vì ampli có dòng cao và kiểm soát tốt loa.
Giả sử bạn đang xem một chiếc loa có ba thông số:
120W RMS
240W Peak
400W Max
Lúc này:
120W RMS → công suất hoạt động thật, đáng tin
240W Peak → chịu được khi nhạc lên cao
400W Max → “giới hạn sống còn” trước khi hỏng
Nhưng ampli bạn chọn chỉ cần dựa vào 120W RMS mà thôi.
Công suất loa chỉ là một phần. Khi chọn ampli nghe nhạc, bạn cần xem thêm:
Độ nhạy loa: càng cao, càng dễ kéo
Trở kháng loa: nếu tụt xuống thấp, cần ampli có nguồn khỏe
Loại ampli: Class A và AB dòng khỏe hơn Class D ở cùng công suất Watt
Những yếu tố này ảnh hưởng đến chất âm nhiều hơn con số Peak hay Max.
Để chọn ampli phù hợp:
Bỏ qua công suất Peak và Max, vì đó không phải công suất hoạt động
Chỉ dùng công suất RMS để phối ghép ampli – loa
Ưu tiên ampli nguồn khỏe, dòng lớn nếu bạn dùng loa khó kéo
Hiểu rõ RMS – Peak – Max sẽ giúp bạn tránh nhầm lẫn và xây dựng được một hệ thống âm thanh cân bằng, hiệu quả và tràn đầy nhạc tính.