PEQ 10 Band Trên Eversolo DMP-A10 Và DMP-A8 Master Gen 2 Có Ích Gì, Vì Sao Đây Là Tính Năng Đáng Giá Nhất Mà Nhiều Anh Em Đang Bỏ Qua

Có một tính năng nằm khá sâu trong menu DSP của những chiếc Music Streamer cao cấp như Eversolo DMP-A10, DMP-A8 Master Gen 2 hay cả dòng Streaming Transport như Eversolo T8, mà rất nhiều Anh Em sau khi mua về vẫn chưa từng đụng vào, đó là PEQ, viết tắt của Parametric Equalizer. Nghe qua thì có vẻ đây chỉ là một dạng chỉnh âm sắc thông thường giống như mấy nút Bass Treble trên Ampli đời cũ, nhưng thực chất PEQ là một trong những công cụ mạnh mẽ nhất để biến một hệ thống nghe nhạc tầm trung trở nên chuẩn xác như phòng thu, miễn là Anh Em hiểu đúng cách dùng nó.

Trước tiên cần phân biệt rõ PEQ khác gì so với EQ đồ họa, tức Graphic EQ mà nhiều người quen thuộc hơn. Graphic EQ chia sẵn một số dải tần cố định, mỗi dải có một thanh trượt để tăng giảm, đơn giản dễ dùng nhưng độ chính xác không cao vì Anh Em không thể can thiệp đúng vào điểm tần số đang gây vấn đề. Trong khi đó, Parametric EQ cho phép Anh Em tùy chỉnh cả ba thông số của từng dải tần cùng lúc, gồm tần số trung tâm là điểm chính xác Anh Em muốn can thiệp, mức tăng giảm gọi là Gain, và độ rộng của dải tần bị ảnh hưởng gọi là hệ số Q. Đây chính là lý do vì sao PEQ được giới kỹ thuật âm thanh chuyên nghiệp ưa chuộng hơn hẳn, vì nó cho phép phẫu thuật đúng vào điểm bệnh thay vì rải thuốc khắp nơi.

Trên Eversolo DMP-A10 và DMP-A8 Master Gen 2, tính năng PEQ được trang bị tới 10 dải tần độc lập, mỗi dải điều chỉnh được đầy đủ ba thông số vừa nói ở trên. Điều thú vị là hệ thống này còn cho phép Anh Em lưu cấu hình PEQ riêng biệt cho từng ngõ vào, nghĩa là Anh Em có thể để một cấu hình EQ khác khi nghe qua cổng USB kết nối máy tính, một cấu hình khác khi xem phim qua HDMI ARC, mà không cần chỉnh đi chỉnh lại mỗi lần đổi nguồn phát.

Vậy PEQ thực sự có ích gì cho chất lượng âm thanh. Câu trả lời nằm ở chỗ không có căn phòng nghe nhạc nào trên đời là hoàn hảo về mặt âm học cả. Sóng âm khi phát ra từ loa sẽ va đập vào tường, trần, sàn nhà và các vật thể trong phòng, tạo ra hiện tượng cộng hưởng khiến một số dải tần bị đẩy lên quá to trong khi một số dải khác lại bị triệt tiêu. Hiện tượng phổ biến nhất mà gần như phòng nghe nào cũng gặp phải là cộng hưởng ở dải trầm thấp, thường rơi vào khoảng 40 đến 120Hz, khiến tiếng bass nghe ù và thiếu kiểm soát dù bản thân đôi loa hay Ampli hoàn toàn không có vấn đề gì. Đây chính là lúc PEQ phát huy tác dụng, Anh Em có thể xác định đúng tần số đang bị dồn ứ rồi cắt giảm nhẹ tại điểm đó, thay vì phải đổi cả một dàn loa hay xây phòng cách âm tốn kém.

Nói đến đây chắc Anh Em sẽ thắc mắc làm sao biết chính xác tần số nào đang có vấn đề trong phòng của mình để mà chỉnh. Đây là lúc tính năng Evotune đi kèm trên các thiết bị Eversolo phát huy vai trò bổ trợ cho PEQ. Evotune sử dụng một microphone đo đạc chuyên dụng, phổ biến nhất là mẫu EM-01 của chính Eversolo, hoặc thậm chí có thể dùng tạm microphone trên điện thoại, để phát ra chuỗi tín hiệu test rồi thu lại phản hồi thực tế của căn phòng. Từ dữ liệu đo được, hệ thống sẽ tự động tính toán và tạo ra bộ lọc FIR để bù trừ những điểm lệch đó. Tuy nhiên cần lưu ý với Anh Em một điều quan trọng, bản thân Evotune chủ yếu xử lý tốt phần cộng hưởng dải trầm và độ vang của phòng, còn dải trung và dải cao vốn ít bị ảnh hưởng bởi kích thước phòng hơn thì Evotune sẽ ít can thiệp, đây chính là lúc Anh Em cần dùng thêm PEQ thủ công để tinh chỉnh theo đúng gu nghe cá nhân, ví dụ giảm bớt một chút ở dải 2 đến 5kHz nếu cảm thấy tiếng hơi chói gắt, hoặc nhấn nhẹ dải trên 10kHz nếu muốn không gian sân khấu mở hơn.

Về nguyên tắc sử dụng, các kỹ sư âm thanh chuyên nghiệp luôn khuyên Anh Em nên ưu tiên cắt giảm thay vì tăng cường khi chỉnh EQ. Lý do là bởi khi một tần số nào đó nghe quá to, phần lớn nguyên nhân đến từ hiện tượng cộng hưởng khiến tần số đó bị khuếch đại tự nhiên, nên việc cắt giảm đúng điểm đó sẽ trả lại sự cân bằng vốn có mà không làm biến dạng tín hiệu gốc. Ngược lại nếu Anh Em cố gắng tăng những dải tần đang bị yếu, rất dễ khiến bộ khuếch đại phải làm việc quá tải và méo tiếng ở âm lượng lớn. Mức điều chỉnh hợp lý cho mỗi lần cắt cũng chỉ nên dao động trong khoảng 2 đến 4dB, chỉnh từ từ rồi nghe lại, tránh việc chỉnh dồn một lúc nhiều dải với mức cắt lớn vì rất dễ khiến chất âm trở nên thiếu tự nhiên.

Một khái niệm khác Anh Em cần nắm để dùng PEQ hiệu quả chính là hệ số Q vừa nhắc ở trên. Khi Anh Em cần xử lý một vấn đề mang tính cục bộ như cộng hưởng phòng ở một tần số rất cụ thể, nên chọn Q cao, tức là dải tần bị ảnh hưởng hẹp lại, giống như một nhát dao mổ chính xác. Còn khi Anh Em chỉ muốn điều chỉnh tổng thể âm sắc theo gu nghe cá nhân, chẳng hạn muốn tiếng ấm hơn một chút hay sáng hơn một chút, nên chọn Q thấp để dải tần ảnh hưởng rộng hơn, tạo cảm giác thay đổi mượt mà tự nhiên hơn là can thiệp thô bạo vào một điểm.

Với những Anh Em đang sở hữu loa bookshelf nhỏ gọn nhưng vẫn muốn cảm nhận được lực bass đầy đặn, tính năng High Pass và Low Pass Filter đi kèm trong cùng menu DSP cũng đáng chú ý không kém. Anh Em có thể đặt điểm cắt ở khoảng 40 đến 60Hz để giải phóng bớt gánh nặng dải trầm sâu cho những cặp loa vốn không được thiết kế để tái tạo tần số quá thấp, giúp củ loa hoạt động trong dải tần nó làm tốt nhất thay vì bị ép đánh những nốt trầm ngoài khả năng, vừa tránh méo tiếng vừa kéo dài tuổi thọ loa.

Cuối cùng, một lời khuyên thực tế dành cho Anh Em mới bắt đầu làm quen với PEQ, đó là nên lưu lại một cấu hình gốc chưa chỉnh gì trước khi bắt đầu thử nghiệm, để bất cứ lúc nào cảm thấy không ưng ý cũng có thể quay lại điểm xuất phát ban đầu. Việc chỉnh EQ đúng nghĩa là một quá trình lắng nghe và tinh chỉnh dần dần chứ không có công thức chung cho tất cả mọi phòng nghe hay mọi đôi tai, nhưng khi đã hiểu đúng bản chất ba thông số tần số, Gain và Q, Anh Em sẽ tự tin hơn rất nhiều để biến chiếc Streaming Transport hay Music Streamer của mình thành công cụ hiệu chỉnh âm thanh chuyên nghiệp ngay tại nhà.

Quý vị và các bạn quan tâm đến các dòng Music Streamer, Streaming Transport tích hợp PEQ và Room Correction chuyên sâu như Eversolo DMP-A10, DMP-A8 Master Gen 2 hay Eversolo T8 chính hãng, có thể tham khảo và trải nghiệm thực tế tại Vinhstudio.

KẾT BÀI VÀ THÔNG TIN LIÊN HỆ

Để có trải nghiệm thực tế nhất trước khi quyết định, kính mời Quý vị và các bạn ghé thăm Vinhstudio tại địa chỉ 307A Phố Bạch Mai, Hà Nội. Chúng tôi tự hào là đơn vị chuyên nghiệp lâu năm trong lĩnh vực nghe nhìn, đặc biệt là nhạc số. Tại đây, Vinhstudio luôn sẵn hàng các dòng giải mã DAC, Music Streamer, Music Server, Pre-amp, Loa và Ampli nghe nhạc để phục vụ Quý vị. Đặc biệt, kho nhạc số chuẩn Audiophile được số hóa từ CD gốc của Vinhstudio luôn sẵn sàng đáp ứng mọi nhu cầu khắt khe nhất.

Địa chỉ: 307A Bạch Mai, Hai Bà Trưng, Hà Nội. Hotline: 0962.947.663 Facebook: facebook.com/vinhstudiohanoi Youtube: youtube.com/@vinhstudio307bachmai