Thưởng Thức Nhạc Phim Ennio Morricone - Nghệ Thuật Kể Chuyện Bằng Âm Thanh Qua Góc Nhìn Người Yêu Nhạc

Thưởng Thức Âm Nhạc Ennio Morricone Qua Góc Nhìn Người Yêu Âm Nhạc 

Nhiều người khi đầu tư cho mình một bộ dàn âm thanh cao cấp thường có xu hướng sưu tầm những đĩa Vocal ngọt ngào, những bản Jazz quen thuộc hay những bản nhạc dạng đĩa Test mẫu mực để thử máy. Thế nhưng có một thể loại rất gần gũi nhưng lại chứa đựng lượng thông tin âm thanh khổng lồ mà đôi khi chúng ta bỏ qua đó là nhạc phim (Soundtrack / Film Score).

Nhạc phim khi tách rời khỏi màn ảnh không đơn thuần là âm thanh nền, nó giống như một cuộn phim vô hình mà ở đó, từng nhạc cụ, từng tiết tấu đóng vai trò kể lại toàn bộ câu chuyện, ánh sáng và hành động của nhân vật ngay trong phòng nghe của bạn. Nhắc đến nghệ thuật kể chuyện bằng âm thanh này, không ai tiêu biểu hơn tượng đài người Ý, Ennio Morricone.

Hành trình âm nhạc của Morricone là sự kết hợp giữa nền tảng cổ điển hàn lâm và tư duy thể nghiệm đầy táo bạo.

Xuất thân từ một nhạc công kèn Trumpet được đào tạo bài bản tại Nhạc viện Santa Cecilia ở Rome, ông không đi theo lối mòn của việc dàn dựng những bản giao hưởng thuần túy thời bấy giờ.

Trước khi nổi danh ở Hollywood, ông từng tham gia các nhóm nhạc thể nghiệm để tìm cách đưa những âm thanh đời thực vào bản phối. Khi bước chân vào điện ảnh, chính tư duy này đã giúp Morricone tạo nên một phong cách độc nhất vô nhị. Thay vì chỉ viết những giai điệu êm ái minh họa cho hình ảnh, ông dùng âm nhạc để tham gia trực tiếp vào việc dựng cảnh.

Trong suốt hơn sáu mươi năm sự nghiệp với hàng trăm bản nhạc phim cùng nhiều giải thưởng lớn, Morricone đã chứng minh rằng một bản nhạc phim hay hoàn toàn có thể đứng độc lập như một tác phẩm khí nhạc hoàn chỉnh, vừa giàu cảm xúc vừa có cấu trúc phức tạp đủ sức khai thác hết khả năng của những bộ dàn âm thanh chất lượng cao. 

Cùng nghe bản The Good, the Bad and the Ugly dàn nhạc giao hưởng quốc gia Đan Mạch trình diễn!

Sự thú vị lớn nhất khi nghe nhạc của Morricone nằm ở cách ông biến nhạc cụ thành diễn viên diễn tả hành động. Hãy lấy loạt phim cao bồi miền Tây kinh điển hợp tác cùng đạo diễn Sergio Leone làm ví dụ. Trong tác phẩm quen thuộc The Good, the Bad and the Ugly, âm hưởng sa mạc nắng cháy hiện lên rõ nét không chỉ qua giai điệu chính, mà qua tiếng huýt sáo vang vọng, tiếng hú mô phỏng loài chó sói và những tiếng gảy tưng tưng của đàn Guitar điện mang màu sắc bụi bặm.

Khi chuyển sang Once Upon a Time in the West, tiếng kèn Harmonica khàn đục xuất hiện không đơn thuần để tạo nhịp điệu, nó đại diện cho tiếng thở, ánh nhìn căm hờn và sát khí của nhân vật trước mỗi màn rút súng.

Cùng nghe bản Once Upon a Time in the West do dàn nhạc giao hưởng quốc gia Đan Mạch trình diễn!

Từng tiếng gõ, tiếng roi quất hay tiếng chuông đồng hồ ngân vang đều được sắp đặt chuẩn xác về mặt không gian, giúp người nghe dù nhắm mắt lại vẫn cảm nhận được khoảng cách giữa các tay súng trên màn ảnh.

Ngược lại với sự căng thẳng, gai góc của miền Tây, Morricone lại mang đến cho người nghe một không gian hoài niệm dịu dàng qua bộ phim Cinema Paradiso. Ở tác phẩm này, giai điệu chủ đề của dàn dây và tiếng dương cầm mộc mạc không cần phô trương kỹ thuật nhưng lại đòi hỏi một hệ thống âm thanh thể hiện tốt độ mượt mà của dải trung âm. Từng cú miết vĩ trên dây đàn kéo theo những rung động ấm áp, gợi cho người nghe cảm giác về một phòng chiếu bóng cũ kỹ ở vùng quê nước Ý, mùi bụi gỗ và những mảnh phim nhựa bị cắt xén trong câu chuyện tình đầu dang dở.

Đặc biệt ở đoạn khoảng [03:25] của bản nhạc, khoảnh khắc tiếng sáo Flute độc tấu cất lên giữa nền nhạc êm đềm, âm thanh trong trẻo, thanh thoát và nhẹ tựa hơi thở như mở toang cánh cửa ký ức, đưa người nghe chìm sâu vào sự bâng khuâng, tiếc nuối nhưng đầy ắp ngọt ngào của những hoài niệm xưa cũ.

Cùng xem bản Cinema Paradiso buổi hòa nhạc tại Venezia 10.11.07 do chính Ennio Morricone chỉ huy

Khả năng biến hóa của ông còn thể hiện qua cách dựng không gian rộng lớn trong The Mission hay tiết tấu dồn dập trong The Legend of 1900. Trong The Mission, tiếng kèn Oboe mộc mạc, trong trẻo của bản 'Gabriel’s Oboe' vút lên trên nền bè hợp xướng trầm ấm của các thổ dân Nam Mỹ, tạo nên một trường âm vừa sâu vừa rộng, mang lại cảm giác tĩnh tại giữa thiên nhiên hoang sơ.

Trong khi đó, với The Legend of 1900, người nghe lại được chứng kiến một cuộc so tài Piano nảy lửa với tốc độ lướt phím cực nhanh, tiếng búa gõ dứt khoát trên từng dây đàn kim loại, để rồi ngay sau đó lại dịu xuống theo những giai điệu bồng bềnh như con tàu đang trôi giữa đại dương. 

1 đoạn trong phim The Legend of 1900

Để thưởng thức trọn vẹn những tác phẩm của Morricone theo chuẩn mực âm thanh hiện đại, người nghe không thể bỏ qua một chuỗi biểu diễn trực tiếp vô cùng nổi tiếng đến từ Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia Đan Mạch (Danish National Symphony Orchestra). Dưới sự chỉ huy đầy lửa và tinh tế của nữ nhạc trưởng người Đan Mạch gốc Nhật Bản Sarah Hicks, dàn nhạc này đã dàn dựng và thu âm chuỗi hòa nhạc chuyên đề phim ảnh, đặc biệt là đêm diễn mang tên The Morricone Duel được phát hành CD và có trên các dịch vụ nhạc trực tuyến Tidal và Qobuz

Tìm nghe CD The Morricone Duel tại Vinhstudio 

Sự kết hợp giữa lối diễn tấu điêu luyện, đầy nhạc tính của dàn nhạc Đan Mạch cùng phong cách chỉ huy dứt khoát, giàu hình tượng của Sarah Hicks đã thổi một sức sống mới vào các bản phối kinh điển. Ở đó, người nghe được thưởng thức trọn vẹn từ tiếng huýt sáo điêu luyện, giọng Soprano cao vút lồng lộng cho đến tiếng đàn gõ mô phỏng tiếng vó ngựa hay tiếng súng nổ với độ tương phản động tuyệt vời.

Không gian hòa nhạc được ghi lại với trường âm rộng mở, lớp lang các bè nhạc cụ tách bạch rõ ràng, biến các bản thu của Sarah Hicks và dàn nhạc Đan Mạch trở thành những tài liệu tham chiếu mẫu mực cho cả người yêu âm nhạc lẫn người chơi thiết bị. 

Để thưởng thức nhạc phim một cách thú vị nhất, bạn chỉ cần bắt đầu từ việc lắng nghe giai điệu chính để nắm bắt cảm xúc của nhân vật, sau đó chú ý đến các âm thanh phụ trợ như tiếng kèn, tiếng gõ hay tiếng huýt sáo để hình dung ra bối cảnh và hành động đang diễn ra.

Cuối cùng, hãy để đôi tai cảm nhận sự ăn khớp nhịp nhàng giữa bè dây, bộ đồng và dàn hợp xướng khi toàn bộ khán phòng cùng bùng nổ. Nghe nhạc phim theo cách này, đôi tai không chỉ tiếp nhận âm thanh, mà thực sự đang cùng bạn thưởng thức một bộ phim sống động bằng chính trí tưởng tượng của mình. 

Theo Vinhstudio 

#EnnioMorricone #NhacPhim #FilmScore #Soundtrack #CinemaParadiso #SarahHicks #DanishNationalSymphonyOrchestra #ThuChoiAmThanh #PheBinhAmNhac #GiaoHuong #NgheNhacMoiNgay